In  2018 begint Vlink met het verleggen van de focus naar het onderzoeken en invullen van het begrip verantwoord opdrachtgeverschap. Het Jaarplan 2018 van Inspectie SZW en de agenda van de Bouwend Nederland Taskforce Veiligheid en Arbeidsomstandigheden sluiten naadloos aan op dit onderwerp. We spreken met Peter Koenders, voorzitter van de Taskforce, en Vlink neemt deel aan diverse, door Bouwend Nederland en Inspectie SZW georgansieerde, expertsessies en focusgroepbijeenkomsten rondom het thema verantwoord opdrachtgeverschap.

Samen met de programmamanager Bouw en Infra van Inspectie SZW en Bouwend Nederland vormt zich het plan om een ‘gebiedsgerichte aanpak’  Groningen te ontwikkelen.

Om de complexiteit van het opdrachtgeverschap-opdrachtnemerschap handen en voeten te geven worden samen met diverse aannemers voor diverse projecten de contractuele relaties in kaart gebracht. Al snel ontstaan complexe plaatjes waarin vaak, naast de meer tradiotionele opdrachtgever- en opdrachtnemer posities, ook Gemeentes, Kerk-of Dorpshuisbesturen en hun vrijwilliggers een plaats innemen. De Inspectie SZW bestudeert de verschillende projectstructuren en samen met Vlink wordt een terugkoppeling gegeven aan de verschillende aannemers. Het blijkt dat er op diverse terreinen behoorlijke adders onder het gras zitten als het gaat over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Deze ‘contractuele scenario exercitie’ geeft waardevolle inzichten voor het vormen van de 2019 agenda.  De contouren van een uniek programma onstaan en er worden drie parallele trajecten geïdentificeerd:

  • Ronde Tafel bijeenkomsten
    • Wat is nu eigenlijk ‘verantwoord opdrachtgeverschap’ en hoe wordt hier invulling aan gegeven door de verschillende ketenpartners?
  • Leren van Ongevallen
    • Wat zijn de mogelijkheden om binnen de juridische kaders toch van ongevallen te kunnen leren?
  • Reflectief Toezicht
    • Wat zijn de mogelijkheden om bedrijven te helpen verbeteringen in hun veiligheidscultuur aan te brengen naar aanleiding van inspecties door de Inspectie SZW?

In 2018 is Vlink ook op pad gegaan om het onderwerp verantwoord opdrachtgeverschap vanuit een moreel perspectief te verkennen. Het wordt al snel duidelijk dat er een spannend dilemma bestaat tusssen de juridische en morele verantwoordelijkheid. Hoe vinden leidinggevenden hierin een balans? Waarop baseren zij hun beslissingen? Als je de juridische verantwoordelijkheid hebt dichtgetimmerd, heb je dan ook je morele verantwoordelijkheid genomen? Eerdere blogs over dit onderwerp tonen de relavantie van deze dilemma’s.

We komen terecht bij Professor Wim Dubbink, Universiteit van Tilburg. Hij heeft in 2015 een mooi artikel geschreven: Juridisch juist of moreel juist?. Wim heeft het begrip ‘ethisch legalisme’ geïntroduceerd: als het volgens de wet mag dan is het moreel ook in orde, toch? Een interessant stelling om eens met opdrachtgevers en aannemers te onderzoeken. Ook laat Wim ons zien wat er in de gezondheidszorg wordt gedaan om morele dilemma’s bespreekbaar te maken. Het ‘moreel beraad’ als werkvorm spreekt ons erg aan.

Ook spreken we met een oude bekende van ons: Rob van Es, docent organisatiefilosofie aan de Universiteit van Amsterdam en auteur van het boek ‘Profesionele Ethiek, morele besluitvorming in organisaties en professies’. Rob toont ons dat morele kwesties makkelijker bespreekbaar worden aan de hand van beelden en/of filmfragmenten. Het duiden van morele kwesties met alleen taal blijkt meestal lastig te zijn en het visueel inzichtelijk maken van een moreel dilemma in een bestaande praktisch situatie helpt enorm.

Professor Joseph Kessels, hoogleraar-emiritus Human Resource Development, biedt ons weer een ander perspectief.

Ook in 2018 gaat Vlink verder met het helpen van aannemers stappen te maken in het verbeteren van hun veiligheidscultuur. Zo begeleiden we onder andere een intensief traject met de directie van Alsema BV in Zuidlaren en helpen we Bouwmaatschappij Vuurboom BV uit Valthermond bij diverse projecten.